segregacja - SegreGO

Zarządzanie Gospodarką Odpadami według Prezesa PGK Wołów

Konrad Szincel — Mon, 16 Nov 2020 09:27:06 +0000

Zapraszamy do lektury wywiadu z Bartoszem Granatem, Prezesem Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej w Wołowie. W rozmowie poruszyliśmy takie tematy jak wyzwania i podejście do zarządzania gospodarką odpadami, a także zapytaliśmy o poziom recyklingu i segregacji oraz świadomość ekologiczną mieszkańców Wołowa. Nasz gość opowiedział nam również o swoich doświadczeniach korzystania z rozwiązań SegreGO. Zapraszamy do lektury!

Czym się zajmuje PGK w Wołowie?

Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej w Wołowie, w bardzo dużym uproszczeniu, ma zaspokajać bieżące potrzeby społeczności lokalnej. Głównym filarem naszej działalności jest gospodarka odpadami, nie mniej jednak zajmujemy się również utrzymaniem zieleni, oczyszczaniem miasta, występujemy jako zarządca cmentarza komunalnego, a od tego roku zajmujemy się również sprzątaniem obiektów oświatowych i urzędów. Ponadto będziemy zajmować się prowadzeniem kręgielni i punktów gastronomicznych, co w przypadku podobnych spółek jest mało spotykane.

Jaka jest Państwa misja i cele? Czym się kierujecie?

Naszą misją jest „Zielony Wołów”. Jest to bardzo duże uproszczenie, ponieważ nie chodzi o samą kwestię zieleni miejskiej, ale o całe spektrum ekologii. Przede wszystkim chcemy być przyjaźni dla środowiska, w swoich działaniach kierujemy się aspektami ekologicznymi. Rozpoczęliśmy zmiany, które mają poprawić poziom recyklingu odpadów, poprzez chociażby edukacje mieszkańców w zakresie prawidłowej segregacji. Wszystkie podjęte przez Nas działania są również z myślą o mieszkańcach, ponieważ to dla nich pracujemy i dla nich tworzymy lepsze środowisko.

Jakie jest Państwa podejście do zarządzania gospodarką odpadami?

Doświadczenia ostatnich lat pokazały Nam, że musimy zmienić sposób podejścia do zarządzania gospodarką odpadami. Kluczowym partnerem w planowaniu są oczywiście mieszkańcy i przedsiębiorcy, którzy wytwarzają na naszym terenie odpady.

W swoich koncepcjach opieraliśmy się na założeniach unijnych, które zakładają m.in. podniesienie poziomu recyklingu ogółem do 65% w 2030r., a także ograniczenia składowania odpadów komunalnych do maksymalnie 10% w 2030r. Jako Przedsiębiorstwo skupiliśmy się na maksymalizacji przyjmowania odpadów z selektywnej zbiórki, co powinno przełożyć się na zmniejszenie ilości odpadów zmieszanych. Od 1 kwietnia zlikwidowaliśmy 85 gniazd śmieciowych z terenów zabudowy jednorodzinnej w mieście oraz 123 gniazda z terenów wiejskich, przeszliśmy dzięki temu na odbiór „workowy” bezpośrednio z nieruchomości. Ma to przynieść efekt w postaci lepszej jakości odbieranych odpadów, co wpłynie na poziomy recyklingu. Zachęcamy również wspólnoty mieszkaniowe do zamykania swoich gniazd śmieciowych, tak aby każdy odpowiadał za „swoje” śmieci. Mamy świadomość, że nie jest to proces przyjemny i efekty dopiero będzie można oglądać za kilka lat, jednak jestem przekonany, że małymi krokami będziemy w stanie spełniać założenia unijne.

Co jest największym wyzwaniem w zarządzaniu gospodarką odpadami?

Nieustannie zwiększająca się liczba produkowanych odpadów oraz gąszcz przepisów, które trzeba spełnić, aby być podmiotem, który może działać w tym segmencie. Obserwując rynek gospodarki odpadami mam niejednokrotnie wrażenie, że przepisy wprowadzane są po to, żeby wiązać ręce, a nie pomagać. Taka sytuacja doprowadziła do ogólnopolskiej fali podwyżek za wywóz odpadów dla mieszkańców. Powołane w 2019r. Ministerstwo Klimatu ma co prawda zająć się kompleksowo tematem gospodarki odpadami, jednakże do tej pory nie usłyszeliśmy nic konkretnego. Myślę, że największym problem w zarządzaniu gospodarką odpadami są złe przepisy prawa, które nijak mają się do rzeczywistości.

Jaki macie Państwo aktualnie poziom recyklingu? Jak wielu mieszkańców segreguje odpady?

W poprzedniej rzeczywistości na około 8500 gospodarstw domowych tylko 300 zgłosiło oficjalnie, że nie będzie segregować odpadów. Rzeczywistość jest jednak bardziej brutalna, wg mojej opinii prawidłowo mogło segregować zaledwie 20% gospodarstw domowych. Mam nadzieje, że działania, które podjęliśmy spowodują, że większość gospodarstw poważnie podejdzie do tematu „śmieciowego”. Po nowelizacji Ustawy o porządku i czystości w gminach nie ma już możliwości zgłoszenia, że ktoś nie segreguje, pojawił się natomiast zapis o możliwości nałożenia kar, od 2 do 4-krotności podstawy wymiaru. Powodów braku segregacji może być kilka, jednak najważniejszym jest brak odpowiedzialności za swoje odpady. Ponadto brakuje edukacji ekologicznej w zakresie gospodarki odpadami, którą musimy nieustannie prowadzić. Jeżeli ludzie uwierzą, że segregowanie śmieci ma sens – będą to robić. Jeżeli chodzi o poziomy recyklingu, to w 2017r. mieliśmy 31% recyklingu, w 2018r. – 39%, wynik za 2019 poznamy dopiero w 3. półroczu. Jednakże w przyszłości czeka Nas zmiana metodologii obliczania osiągnięcia poziomu recyklingu, co prawdopodobnie obniży wyniki.

Jak duża jest Pańskim zdaniem świadomość mieszkańców Wołowa na temat szkodliwości oraz ilości generowanych odpadów w gminie?

Wydaje mi się, że niewielka, jednak zauważyłem, że w momencie zmiany systemu odbioru odpadów, coraz więcej osób zaczęło interesować się tematem. Mało kto wiedział, że od 2013 roku ani jeden kilogram śmieci nie zostaje na ternie Gminy Wołów. Wszystko wywożone jest do instalacji komunalnych. Wprowadziliśmy w Przedsiębiorstwie model komunikacji zewnętrznej, tak, aby sprawnie docierać z informacjami do mieszkańców i staramy przedstawiać im największe problemy i wyzwania przed którymi stoi Spółka.

Czy podejmujecie Państwo działania zachęcające mieszkańców do segregacji odpadów? Jeśli tak, to jakie?

W tym aspekcie działamy dwutorowo. Z jednej strony poprzez rozwiązania elektroniczne (aplikacja, strona internetowa, portale społecznościowe), z drugiej strony poprzez bezpośredni kontakt z mieszkańcem. Mieliśmy zaplanowane spotkania w każdym sołectwie, spotkania ze wspólnotami mieszkaniowymi, spotkania w szkołach oraz przy okazji gminnych imprez. Niestety ten bezpośredni kontakt uniemożliwiła nam sytuacja epidemiczna. Jednakże już od września chcemy wrócić do spotkań.

Czy korzystacie Państwo z systemów usprawniających informowanie mieszkańców i kontrolę segregacji?

Oczywiście. Największym atutem okazała się aplikacja SegreGO, którą mieszkańcy bardzo chwalą. Dzięki niej każdy mieszkaniec, czy to poprzez smartfona, czy też poprzez stronę internetową, może sprawdzić swój harmonogram, zgłosić uwagi, czy też sprawdzić gdzie wyrzucić dany odpad.

Dlaczego zdecydowaliście się Państwo na uruchomienie SegreGO i Ekostrażnika?

Zachęciła Nas funkcjonalność tych aplikacji. W przypadku naszego Przedsiębiorstwa niezwykle ważny jest kontakt z mieszkańcem, w związku z czym podjęliśmy decyzję o usprawnieniu komunikacji. Dziś już nie wystarczy kontakt telefoniczny, mieszkaniec musi mieć ułatwienia, tak aby sprawnie, w każdej chwili mógł załatwić swoją sprawę. Taką możliwość daje mu SegreGO, które możemy zainstalować na swój telefon. To samo tyczy się aplikacji Ekostrażnik, wiemy jak ważna jest jakość segregacji, dlatego w pierwszej kolejności poprzez aplikację chcemy edukować mieszkańców. Nasze działania będą nastawione na edukację, a nie na restrykcyjne podejście do segregacji. Nie zmienia to faktu, że w przypadku „uciążliwego” mieszkańca, który notorycznie łamie zasady nie będą wyciągane żadne konsekwencje – wręcz przeciwnie. Jednak traktuję to jako ostateczność.

Jakie macie Państwo oczekiwania względem tych usług?

Jako Spółka komunalna musimy wiedzieć co dzieje się w naszej Gminie. Musimy złapać bezpośredni kontakt z mieszkańcem, który poprzez te usługi może poinformować Nas o swoich potrzebach lub uciążliwościach z jego otoczenia. Wszystkie rozwiązania, które wdrażamy muszą skupić się właśnie na mieszkańcu.

Czy mieszkańcy korzystają z rozwiązań SegreGO?

Oczywiście. Na dzień dzisiejszy zarejestrowało się prawie 2 tysiące osób. Jest to ogromny sukces, biorąc pod uwagę, że gospodarstw domowych jest około 8,5 tysiąca. Warto podkreślić, że 2 tysiące osób zarejestrowało się w przeciągu zaledwie 3 miesięcy.

Z czego najczęściej korzystają? Co im to daje?

W związku ze zmianą systemu na „workowy” mieszkańcy najczęściej zamawiali poprzez aplikację pojemniki do segregacji. Dzięki aplikacji przesyłali do Nas zgłoszenia o chęci zakupu lub dzierżawy pojemników na różne frakcje, a my dostarczaliśmy je pod wskazany adres. Dzięki sprawnemu działaniu aplikacji Przedsiębiorstwu udało się w przeciągu 2 miesięcy sprzedać lub wydzierżawić około 800 pojemników. Mieszkańcy korzystają również z opcji „zamów worek”, pod wskazany w zgłoszeniu adres dostarczaliśmy zamówione worki do segregacji odpadów. Mieliśmy również zgłoszenia w sprawie dzikich wysypisk, jak również zgłoszenia „nieodebrane odpady”, w przypadku tej drugiej opcji sprawdzaliśmy dlaczego nasi pracownicy nie odebrali odpadów. Po uruchomieniu aplikacji Ekostrażnik również pracownicy będą mieli możliwość zgłaszać brak wystawionego pojemnika. To niezwykle przydatna funkcja, która pomaga Nam rozwiązywać ewentualne spory.

W jaki sposób SegreGo usprawnia pracę przedsiębiorstwa i komunikację z mieszkańcem?

Dzięki zgłoszeniom poprzez aplikację możemy spokojnie zajmować się planowaniem i pracą. Dotychczas mieszkaniec dzwonił do Spółki, bardzo często, szczególnie na początku funkcjonowania systemu linia telefoniczna była ciągle zajęta. To utrudniało Nam pracę, a mieszkańca mówiąc delikatnie „denerwowało”, ponieważ ciągle musiał czekać na połączenie. Aplikacja pomogła nam usprawnić kontakt, mieszkaniec po wysłaniu zgłoszenia również poprzez aplikację był informowany, że otrzymaliśmy zgłoszenia i sprawa jest w toku. Zamiast „wisieć” na telefonie 15 minut, mógł sprawę załatwić w 15 sekund.

Czy mógłby Pan podać przykłady wykorzystania funkcjonalności SegreGO? Które Wam się najbardziej przydają?

System pomógł nam w wielu aspektach. Przede wszystkim szybki kontakt z mieszkańcem, co podkreślam kolejny raz, jest dla Nas kluczowy. Żyjemy w czasach gdzie funkcjonujemy w ciągłym pośpiechu, chcemy wychodzić naprzeciw oczekiwaniom naszych mieszkańców i usprawnić im załatwianie ich codziennych spraw. Obie aplikacje – SegreGo oraz Ekostrażnik – pozwolą Nam sprawnie komunikować z otoczeniem, zbierać informacje z Gminy i szybko reagować w przypadku uzasadnionych zgłoszeń. Jestem przekonany, że po roku czasu funkcjonowania przyzwyczaimy ludzi do takiej formy załatwiania spraw związanych z Przedsiębiorstwem. Jeżeli miałbym ocenić aplikacje, z czystym sumieniem dałbym najwyższą notę.

Dziękujemy za miłe słowa i poświęcony czas!

Artykuł Zarządzanie Gospodarką Odpadami według Prezesa PGK Wołów pochodzi z serwisu SegreGO.

Obowiązkowa segregacja kluczem do uporządkowania gospodarki odpadami

Konrad Szincel — Thu, 23 Jul 2020 13:17:21 +0000

Obowiązkowa segregacja, recykling i minimalizowanie marnowania zasobów muszą stać się nową rzeczywistością. Pojawiają się nowe regulacje, które nakładają na gminy obowiązek realizacji tych działań. Jakie mają znaczenie dla środowiska? Co się zmieniło w polskim prawie? W poniższym artykule odpowiemy na te pytania oraz pochylimy się nad tematem korzyści segregacji i recyklingu oraz działań podejmowanych w tym kierunku w polskich miastach i gminach.

Znaczenie segregacji

Bez wątpienia można stwierdzić, że człowiek ma istotny wpływ na środowisko. Z roku na rok generujemy coraz więcej odpadów, co prowadzi do zanieczyszczeń powietrza, wody i gleby. Jednym z najpopularniejszych sposobów minimalizacji tego niepokojącego zjawiska jest segregacja, która w ostatnich latach coraz bardziej przybiera na znaczeniu.

Dlaczego segregacja jest tak ważna? Umożliwia w kolejnym etapie przetworzenie odpadów w procesie recyklingu, aby powtórnie wykorzystać je w celu stworzenia nowych produktów. Rozdzielając śmieci w gospodarstwie domowym ograniczamy tony, które zanieczyściłyby środowisko pogłębiając tym samym globalny problem, o którym pisaliśmy w poprzednim artykule.

Słyszymy nie od dziś, że segregacja i recykling są potrzebne, jednak nie wszyscy są przekonani do tej idei. Zaledwie 1/3 polskich konsumentów wierzy, że ich działania mogą przyczynić się do zahamowania negatywnego wpływu na środowisko. Tymczasem każde najmniejsze działanie ma znaczenie. Na przykład ponownie wykorzystana szklana butelka to oszczędność energii potrzebnej do oświetlenia pokoju żarówką przez cztery godziny, a z 35 butelek PET można wyprodukować bluzę z polaru i kolejne butelki. Powinniśmy inaczej postrzegać odpady, większość z nich może być po przetworzeniu cennymi surowcami, którym możemy dać drugie życie.

Krąży wiele innych mitów dotyczących selektywnej zbiórki i recyklingu. Ludzie powtarzają często, że nie segregują, bo “i tak wszystko jest mieszane w śmieciarkach”. Jest to nieprawdą, polskie prawo zakazuje takich działań. Śmieciarki są przeznaczone do odbioru konkretnego rodzaju śmieci i różne pojazdy odbierają je w wyznaczonych dniach. Pojawia się też coraz więcej nowoczesnych pojazdów ze specjalnymi przegrodami dzielącymi frakcje.

Wiele osób sądzi, że troska o środowisko jest kosztowna, jednak to kolejny mit. Recykling to oszczędność ograniczonych zasobów naturalnych. Do przetworzenia surowców zużywa się znacznie mniej wody niż do ich produkcji. Pozwala to też obniżyć emisję trujących gazów do atmosfery nawet o 95%. Recykling to oszczędność ropy naftowej i zużycia energii oraz mniej wysypisk śmieci.

Zalety segregacji i recykling

Zacznijmy skupiać się na tym co ważne. Czerpmy wiedzę z rzetelnych źródeł, unikajmy powtarzania mitów i argumentów przeciwko ekologicznym działaniom.

Skupmy się na korzyściach segregacji i recyklingu, ponieważ jest ich wiele:

redukcja ilości śmieci na wysypiskach i kosztów ich utrzymania przez gminy,
ograniczenie ilości odpadów niebezpiecznych na wysypiskach,
wydłużenie żywotności składowisk,
realizacja idei GOZ, czyli gospodarki o obiegu zamkniętym,
obniżenie zużycia surowców naturalnych,
ograniczenie zagrożenia dla środowiska i zdrowia człowieka,
wyrobienie nawyków porządku, oszczędności i gospodarności obywateli.

Nowe zasady selekcji śmieci

Znowelizowana ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wprowadziła nowe zasady zróżnicowania stawek opłat za odpady zbierane w sposób selektywny i nieselektywny oraz nakaz segregowania przez każdego obywatela. Weszła ona w życie 6 września 2019, a samorządy miały mieć 12 miesięcy na dostosowanie swoich dokumentów do nowych zasad. Jednak ze względu na utrudnione warunki przez sytuację epidemiologiczną, termin ten został wydłużony do końca 2020 roku. Nowe zasady i akty prawne regulujące gospodarkę odpadami we wszystkich gminach zaczną zatem obowiązywać od 1 stycznia 2021 roku.

W Polsce aktualnie mamy podział na cztery główne frakcje oraz odpady zmieszane:

Papier (kolor niebieski)
Metale i tworzywa sztuczne (kolor żółty)

Szkło (kolor zielony)
Bio (kolor brązowy)
Odpady zmieszane (kolor czarny)

Warto pamiętać, że do selektywnej zbiórki nie służy tylko 5 pojemników ustawionych przy naszych nieruchomościach. Odpadów niebezpiecznych nie możemy wyrzucać do koszy w naszych domach. Zaliczają się do nich: zużyte baterie i akumulatory, przeterminowane lekarstwa, zużyte świetlówki, odpady po żrących chemikaliach, a także zużyty sprzęt RTV i AGD. Powinno się je oddawać do specjalnie wyznaczonych punktów w sklepach i aptekach, a także w tzw. PSZOK-u (Punkt Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych), zorganizowanego przez gminę.

Drugie życie odpadów

Poza wyznaczonymi ustawowo frakcjami i dedykowanymi punktami zbiórki odpadów, warto pamiętać o miejscach, gdzie możemy oddać niepotrzebne rzeczy, aby ktoś inny mógł z nich skorzystać. Do komisu możemy zanieść nieużywany od lat rower. Jeśli robimy porządki w szafie i chcemy pozbyć się niepotrzebnych ubrań, możemy je sprzedać przez internet lub zanieść do specjalnych kontenerów na odzież. W ostatnim czasie powstają różne rozwiązania do dzielenia się niewykorzystanymi produktami spożywczymi tzw. “foodsharing”. Jednym z przykładów są jadłodzielnie, czyli wydzielone miejsca w przestrzeni ogólnodostępnej z lodówką lub szafką na żywność. Warto promować takie rozwiązania wśród mieszkańców, co pozwoli ograniczyć ilość odbieranych śmieci.

Pojawia się też coraz więcej akcji i działań ekologicznych, które wspierają selektywną zbiórkę odpadów i recykling. Wiele osób chętnie do nich dołącza. Na przykład na warszawskich ulicach stanęły pierwsze recyklomaty, a mieszkańcy włożyli już do nich ponad 63 tys. plastikowych butelek, 15 tys. szklanych i 2 tys. puszek. W Krakowie i Sosnowcu pojawiły się butelkomaty, które za każdą wyrzuconą butelkę wypłacają kilkanaście groszy. W centrum Polkowic postawiono specjalny kosz do którego można wrzucać plastikowe nakrętki, a w ten sposób pomagać potrzebującym i dbać o środowisko. Pojemnik zapełnił się w rekordowym tempie – po zaledwie kilku dniach zebrano prawie 240 kilogramów nakrętek! Takie rozwiązania ułatwiają ponowne wykorzystywanie cennych surowców oraz obniżają koszty recyklingu.

Akcje ekologiczne prowadzone są też w placówkach oświatowych i realizowane w ramach kampanii edukacyjnych opłacanych ze środków systemu gospodarki odpadami. Zlecane są m.in. przez odpowiednie zapisy w SIWZ przetargowych oraz umowach z wykonawcami na odbiór i zagospodarowanie odpadów. W ten sposób gminy realizują obowiązek ustawowy dotyczący podejmowania działań edukacyjnych. Podobnie swoje kampanie przygotowują firmy zajmujące się przetwarzaniem odpadów i ich recyklingiem.

Wzrost opłat za odbiór śmieci

Obowiązek segregacji dla wszystkich Polaków jest dobrym krokiem w stronę ekologicznej neutralności naszego kraju. Obywatele, którzy segregują odpady zapłacą za ich zagospodarowanie co najmniej dwa razy mniej niż te, które nie realizują tego obowiązku. Ustawa przewiduje również niższe ceny za odbiór śmieci dla tych, którzy mają przydomowe kompostowniki.

Jednak czy mieszkańcy są zadowoleni z tych zmian?

Nie do końca… Największym problemem nie jest sama segregacja, a znaczący wzrost opłat za odbiór śmieci względem lat ubiegłych. Wiele osób uważa, że za segregację powinni płacić mniej, tymczasem opłaty wzrosły nawet 3-krotnie! Na przykład w Skierniewicach cena za odbiór odpadów urosła z 8,50 zł (śmieci segregowane) i 17 zł (śmieci zmieszane) do kolejno 20,60 zł i 41,20 zł za jedną osobę miesięcznie. Dla 4-osobowej rodziny jest to niemały wydatek. Warto również zaznaczyć, że płacimy za odpady znacznie więcej niż za granicą. W Niemczech, gdzie zarobki są 4-krotnie większe, czteroosobowa rodzina mieszkająca w Dreźnie zapłaci 54 zł miesięcznie za odbiór śmieci. Natomiast Kowalscy z Wrocławia zapłacą za tą samą usługę aż 88 zł!

W kolejnym artykule postaramy się wymienić i przeanalizować powody tak wysokich opłat za odbiór odpadów w Polsce. Jakie według Was są przyczyny wzrostu tych cen?

Artykuł Obowiązkowa segregacja kluczem do uporządkowania gospodarki odpadami pochodzi z serwisu SegreGO.

Co robimy źle? Konsumpcjonizm i gospodarowanie odpadami w XXI wieku

Konrad Szincel — Thu, 09 Jul 2020 08:00:00 +0000

Do czego prowadzi niewłaściwe gospodarowanie odpadami? Zmiana podejścia oraz szukanie nowych rozwiązań są nieuniknione. Do 2035 roku jesteśmy zobowiązani osiągnąć recykling na poziomie 65%. Czy Polska jest w stanie zrealizować te założenia? Przyjrzyjmy się bliżej temu zagadnieniu.

Globalne wyzwania

Obecnie ludzkość produkuje 2,12 miliardów ton odpadów rocznie. Gdyby wszystkie te śmieci zostały umieszczone na ciężarówkach, musiałyby okrążyć ziemię 24 razy!

Ostatnie dekady wraz z nastaniem rewolucji przemysłowej przyniosły ze sobą poważne wyzwania związane z gospodarowaniem odpadami. Gwałtowny wzrost produkcji, nowe wynalazki oraz coraz bardziej szkodliwe odpady poprodukcyjne spowodowały, że problem zaczął rosnąć w błyskawicznym tempie. Nasilający się konsumpcjonizm, czyli kupowanie i gromadzenie dóbr ponad rzeczywiste potrzeby, prowadzi do degradacji środowiska i nadmiernego wykorzystania zasobów. Dziś nikt nie zaprzeczy, że problem jest globalny.

Niewłaściwe gospodarowanie odpadami

Niestety coraz częściej mamy do czynienia z niewłaściwymi sposobami gospodarowania odpadami, co generuje takie problemy jak:

Zanieczyszczenie powietrza przez toksyczne substancje, które uwalniane są podczas spalania odpadów na składowiskach. W nowoczesnych spalarniach na 3 tony spalonych odpadów przypada aż 1 tona pozostałości w postaci pyłów i żużli, w których znajdują się substancje niebezpieczne w wysokich stężeniach.
Zanieczyszczenie gleb metalami ciężkimi, związkami siarki i fluoru, pyłami, bakteriami i grzybami wokół wysypisk oraz dróg, którymi są przewożone. Skażenie gleby jest często nieodwracalne. Poprzez ziemię zanieczyszczenia trafiają również do roślin, a w przypadku licznych pożarów również do powietrza.
Zanieczyszczenie wód gruntowych oraz oceanów w których gromadzi się corocznie kilkanaście ton tworzyw sztucznych. Jedno ze skupisk oceanicznych śmieci, osiągnęło powierzchnię równą pięciu obszarom Polski!

Powyższe problemy dotykają nas bezpośrednio i zagrażają naszemu życiu oraz zdrowiu. Generowane przez człowieka śmieci są niewidoczne, odpady lądują z dala od ludzkich siedlisk, a ogromna część z nich kumuluje się w środowisku naturalnym bez żadnej kontroli w postaci wysypisk i śmieciowych wysp.

Dane obrazują skalę problemu

Jednym z wielu problemów jest masowa produkcja ubrań. Świat zużywa dziś około 150 miliardów sztuk ubrań rocznie, czyli aż 4 razy więcej niż 20 lat temu. Co gorsza, w dużej mierze są to odpady, które nie ulegają biodegradacji, ponieważ wytwarzane są z poliestru rozkładającego się około 200 lat. Marnotrawstwo żywności jest kolejnym globalnym problemem. W państwach Unii Europejskiej marnuje się rocznie około 88 milionów ton żywności! Statystyczny Polak wyrzuca rocznie 247 kilogramów jedzenia, co plasuje nas na piątym miejscu w UE, gdzie średnia wynosi 173 kg.

Wiedza i świadomość przeciętnych obywateli ogranicza się do wystawiania na ulicę worków ze śmieciami do odbioru. Niewiele osób zastanawia się, co dzieje się potem, ile pracy i wysiłku wymaga utylizacja. Do tej pory ludzkość hołdowała zasadzie „szybko, łatwo i wygodnie”, co doprowadziło do aktualnego stanu rzeczy. Masowa produkcja i wszechobecny konsumpcjonizm doprowadziły do globalnego kryzysu śmieciowego.

Podejmowane działania

W wielu krajach wdrażane są rozwiązania dotyczące rozszerzonej odpowiedzialności producentów (ROP). Jest to strategia ochrony środowiska, w ramach której odpowiedzialność producenta za produkt zostaje przedłużona do końca cyklu życia produktu. Ma na celu uzdrowienie recyklingu surowców wtórnych i redukcja ilości powstających odpadów, szczególnie odpadów opakowaniowych. W Polsce prace nad ROP są na etapie konsultacji z różnymi środowiskami i ogniwami łańcucha gospodarki odpadami. Nie ma jednak jeszcze wypracowanego jednolitego stanowiska. Minister środowiska, Henryk Kowalczyk zapewnił, że zostanie wdrożony pakiet odpadowy, za którego sprawą producenci wprowadzający na rynek odpady poniosą koszty ich odzysku. Projekt przepisów poznamy pod koniec roku 2020.

Coraz większego znaczenia nabiera także gospodarka obiegu zamkniętego (GOZ), która polega na maksymalnie długim utrzymywaniu w obiegu gospodarczym produktów, materiałów i zasobów oraz o minimalizację ilości powstających odpadów. Idea ta uwzględnia wszystkie etapy cyklu życia produktu: projektowanie, produkcję, konsumpcję zbieranie odpadów oraz ich zagospodarowanie. We wrześniu 2019, Rada Ministrów przyjęła projekt Mapy drogowej GOZ. Zawiera on zestaw narzędzi, które mają na celu stworzenie warunków do wdrożenia w Polsce nowego modelu gospodarczego.

Powstają również takie ruchy jak “less waste” lub “zero waste”, czyli style życia, zgodnie z którymi człowiek stara się generować jak najmniej odpadów, a tym samym nie zanieczyszczać środowiska. Zdecydowanie popieramy takie podejście oraz na bieżąco staramy się wdrażać do naszej firmowej codzienności.

Obecna sytuacja wymaga od nas działań i postaw dążących do zminimalizowania produkcji odpadów tak, aby nasza planeta była bezpieczna. Brak działań edukacyjnych, bezmyślne zakupy, słaba segregacja odpadów, a co za tym idzie niewielki stopień odzysku i recyklingu będą powodować, że stan naszego środowiska będzie się pogarszał. Niestety z roku na rok generujemy coraz więcej śmieci, co można zobaczyć na poniższym wykresie.

W 2019 roku, przeciętny polak wyrzucił ponad 332 kg śmieci!

Ilość śmieci generowana przez przeciętnego Polaka

Źródło: GUS

GUS podaje, że nasz kraj wytworzył aż 12,8 milionów ton odpadów z czego wciąż odzyskujemy niewiele – do recyklingu skierowano zaledwie 25% odpadów, natomiast na składowiska trafiło aż 43%. Co więcej, eksperci branży wątpią w oficjalne dane, twierdzą, że w rzeczywistości generowanych odpadów jest zdecydowanie więcej. Musimy zmienić sposób zarządzania odpadami, ponieważ sytuacja będzie się tylko pogarszać.

Czas na zmiany w gospodarowaniu odpadami!

Działania w celu bardziej efektywnego wykorzystywania odpadów są już podejmowane. Unia Europejska zaostrzyła normy w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi, które zobowiązują wszystkie państwa członkowskie, aby do 2035 roku osiągnęły poziom recyklingu wynoszącego 65%, a ilość składowanych odpadów powinna zostać zredukowana do 10%. Polsce daleko do takich wyników, dlatego rozwój i nowe rozwiązania są nam teraz niezwykle potrzebne.

Polska podjęła już kroki w kierunku osiągnięcia tych celów. W znowelizowanej Ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zaszło wiele zmian. Weszły w życie nowe zasady oraz nakaz segregowania odpadów przez każdego obywatela. Ustawa nakłada na gminy obowiązek nadzorowania gospodarki odpadami.

Zapisy ten możemy przeczytać w art. 3 oraz 6 Ustawy:

Art. 3. ust. 2. Gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności:

3) nadzorują gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym realizację zadań powierzonych podmiotom odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości;

Art. 6ka. ust. 1. W przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości.

Budowanie świadomości ekologicznej

Zmiana podejścia mieszkańców polskich gmin, miast i wsi jest niezwykle istotna. Przede wszystkim wymaga edukacji, dokładnych informacji, czasu i konsekwencji w działaniu, aby te zasady były w pełni przestrzegane i respektowane przez społeczeństwo. Często pojawiają się wątpliwości co, gdzie wyrzucić, bądź wykonują to niedokładnie. Zdarza się również, że powtarzają mit: “Po co mam segregować, skoro i tak śmieciarka wsypuje wszystko do jednej komory?”.

Aby wzrósł poziom segregacji i świadomości ekologicznej, mieszkańcy powinni wiedzieć, gdzie szukać rzetelnych informacji. Nie można też zapominać o najmłodszych – budujmy sprzyjające środowisku nawyki również u dzieci, co zaprocentuje w przyszłości. Ustawa nakazuje kontrolę segregacji i dokumentowanie nieprawidłowości, dlatego niezbędne są nam narzędzia wspierające te zadania.

Zastanawiamy się jakie Wy rozwiązania wdrażacie w swoich gminach realizujące zapisy znowelizowanej Ustawy? Na jakim poziomie jest segregacja mieszkańców? Z czym się zmagacie? Jakie narzędzia wykorzystujecie a jakich narzędzi Wam brakuje?

Zachęcamy do dyskusji w komentarzach!

Artykuł Co robimy źle? Konsumpcjonizm i gospodarowanie odpadami w XXI wieku pochodzi z serwisu SegreGO.